Yargılamanın makul sürede bitmemesi, tutukluluk, ifade özgürlüğü veya mülkiyet hakkı gibi temel hak ihlallerinde son iç hukuk yolu Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvurudur. Av. Arb. Muhammed Çelik Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu, Isparta ve çevresinde Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi başvurularının hazırlanması ve takibi konusunda hukuki destek sunar. Yabancılar bakımından sık görülen bir örnek olan sınır dışı etme kararlarına karşı başvuru yollarını ayrı yazımızda anlattık.
Kısaca: Bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır (6216 sayılı Kanun m. 47/5). Başvuru harca tabidir ve doğrudan ya da mahkemeler aracılığıyla yapılabilir; yani Isparta Adliyesi üzerinden de başvurulabilir (m. 47/1).
Bu Alanda Sunduğumuz Hizmetler
- Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru dilekçesinin hazırlanması ve takibi
- Makul sürede yargılanma hakkı ihlali başvuruları
- Kişi özgürlüğü ve güvenliği (tutukluluk) ile adil yargılanma hakkı başvuruları
- İfade özgürlüğü, mülkiyet hakkı ve özel hayata saygı hakkı başvuruları
- İhlal kararı sonrasında yeniden yargılama sürecinin takibi
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru
Bireysel Başvurunun Şartları
- Korunan haklar: Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye’nin taraf olduğu ek protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edilmesi (6216 m. 45/1).
- Başvuru yollarının tüketilmesi: Kanunda öngörülen idari ve yargısal yolların tamamı önceden tüketilmiş olmalıdır (m. 45/2).
- Konu dışı işlemler: Yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan başvuru yapılamaz (m. 45/3).
- Dilekçe: İhlal edildiği ileri sürülen hak, dayanılan Anayasa hükümleri, ihlal gerekçeleri ve başvuru yollarının tüketildiği tarih açıkça yazılmalı; deliller, ihlale yol açan karar ve harç belgesi eklenmelidir (m. 47/3). Avukatla temsilde vekâletname sunulur (m. 47/4).
Süreler
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru | Başvuru yollarının tüketildiği (yoksa ihlalin öğrenildiği) tarihten itibaren 30 gün | 6216 m. 47/5 |
| Haklı mazeret hâlinde başvuru | Mazeretin kalktığı tarihten itibaren 15 gün, belgeleriyle birlikte | 6216 m. 47/5 |
| Eksik evrakın tamamlanması | Mahkemenin vereceği, 15 günü geçmeyen süre | 6216 m. 47/6 |
| Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru | İç hukuktaki kesin karardan itibaren 4 ay | AİHS m. 35 |
İhlal Kararı Verilirse Ne Olur?
Anayasa Mahkemesi esas inceleme sonunda hakkın ihlal edilip edilmediğine karar verir. İhlal tespit edilirse, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir; ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa dosya yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılamada hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir (6216 m. 50/2). Anayasa Mahkemesi yerindelik denetimi yapamaz ve idari işlem niteliğinde karar veremez (m. 50/1).
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne Başvuru
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurabilmek için iç hukuk yollarının tüketilmiş olması gerekir; Türkiye bakımından Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru da bu yolların bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Başvuru süresi, iç hukuktaki kesin karardan itibaren dört aydır; süre 15 No.lu Protokol ile altı aydan dört aya indirilmiştir.
Isparta’dan Bireysel Başvuru Nasıl Yapılır?
Bireysel başvuru Anayasa Mahkemesi’ne doğrudan yapılabileceği gibi mahkemeler aracılığıyla da yapılabilir (6216 m. 47/1). Isparta’da ikamet eden başvurucular, dilekçelerini Isparta Adliyesi aracılığıyla da sunabilir. Başvuruya konu kararı veren mahkemenin Isparta’da olması gerekmez; önemli olan sürenin ve tüketme şartının gözetilmesidir.
Isparta’daki mahkemelerin tam listesi ve hangi davanın hangi mahkemede açılacağı için Isparta Adliyesi mahkemeler rehberimize bakabilirsiniz.
Büromuzun tüm çalışma alanları, ofis adresi ve iletişim bilgileri için Isparta avukat ve arabulucu Av. Arb. Muhammed Çelik ana sayfasına göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru süresi kaç gündür?
Başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gündür (6216 m. 47/5).
Bireysel başvuru için avukat zorunlu mu?
Hayır, başvurucu kendisi de başvurabilir. Avukatla temsil ediliyorsa başvuruya vekâletname eklenmesi gerekir (6216 m. 47/4).
Bireysel başvuru ücretli mi?
Evet. Bireysel başvurular harca tabidir ve harcın ödendiğine dair belgenin dilekçeye eklenmesi şarttır (6216 m. 47/2-3).
Dava devam ederken bireysel başvuru yapılabilir mi?
Kural olarak hayır; kanunda öngörülen idari ve yargısal başvuru yollarının tamamı tüketilmeden başvuru yapılamaz (6216 m. 45/2).
İhlal kararı verilirse dava yeniden görülür mü?
İhlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa dosya yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir; hukuki yarar yoksa tazminata hükmedilebilir (6216 m. 50/2).
AİHM’e başvuru süresi ne kadardır?
İç hukuktaki kesin karardan itibaren dört aydır; bu süre 15 No.lu Protokol ile altı aydan dört aya indirilmiştir.
Anayasa Mahkemesi ve AİHM başvurularınız için Av. Arb. Muhammed Çelik Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz. Adres: Kutlubey Mah. Cengiz Topel Cad. 1006 Sk. No:31/1 Merkez/ISPARTA — Telefon: 0 554 842 15 37. İletişim sayfası için tıklayın.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut durumunuz için büromuza danışınız.