Keytruda (Pembrolizumab) SGK Karşılıyor mu? SUT Şartları ve Dava Yolu
Kısa cevap: Keytruda'nın etken maddesi pembrolizumab, 10.07.2025 tarihli ve 32952 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) m.4.2.14.C'ye alındı. Ancak SGK ilacı yalnızca SUT'ta sayılan altı durumda ve oradaki koşullar sağlanırsa öder: akciğer kanserinde üç, üçlü negatif meme kanserinde iki, baş-boyun kanserinde bir durum. Bu koşulların dışındaki kullanımlarda uyuşmazlık sürüyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 3 Aralık 2025'te altı pembrolizumab dosyasında izlenecek iki aşamalı incelemeyi belirledi.
Son güncelleme: 19 Eylül 2026 · SUT metni bu tarihte kontrol edilmiştir. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi veya hukuki danışmanlık değildir.
Keytruda, akıllı kanser ilaçları arasında SGK geri ödemesi en çok sorulan ilaçtır. Uzun süre SUT kapsamı dışında kaldığı için hastalar ilaç bedelini dava yoluyla talep etmek zorunda kaldı. Temmuz 2025'te durum değişti: pembrolizumab SUT'a alındı. Buna rağmen birçok kaynak hâlâ "SGK Keytruda'yı ödemiyor" diyor; bu bilgi artık eksik. Doğrusu şudur: SGK ilacı belirli kanser türlerinde ve belirli koşullarla öder, bunların dışında kalan kullanımlar için yargı yolu açıktır ama mahkemeler bu yolu sıkı ölçütlere bağlamıştır. Aşağıda SUT'un güncel metnini ve Yargıtay'ın 2025–2026 kararlarını esas alarak her iki durumu da açıklıyoruz.
Tedavi kararı hekime aittir. Bu yazı, ilacın tıbbi uygunluğu hakkında değil, bedelinin SGK tarafından karşılanıp karşılanmayacağı hakkında bilgi verir.
SGK Keytruda'yı hangi durumlarda öder?
SUT'un "Özel düzenleme yapılan ilaçlar" başlıklı 4.2.14.C maddesinde pembrolizumab için altı ayrı ödeme koşulu sayılmıştır. Hastanın durumunun bunlardan birine tam olarak uyması gerekir; tanı, basamak, PD-L1 düzeyi ve performans skoru gibi şartlardan biri eksikse Kurum ödemeyi reddedebilir.
| # |
Kanser türü ve evre |
Başlıca koşullar |
Süre / kür sınırı |
| 1 | Metastatik, yassı hücreli olmayan (non-skuamöz) küçük hücreli dışı akciğer kanseri — birinci basamak | PD-L1 %0–49; ECOG 0–1; EGFR, ALK, ROS mutasyonu yok; aktif beyin metastazı yok; platin + pemetrekset ile kombine | 3 haftalık siklusla en fazla 35, 6 haftalıkla 17 kür |
| 2 | Metastatik, yassı hücreli (skuamöz) küçük hücreli dışı akciğer kanseri — birinci basamak | PD-L1 %0–49; ECOG 0–1; karboplatin + paklitaksel ile başlanır, sonra monoterapi | 35 / 17 kür |
| 3 | Metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri — birinci basamak, monoterapi | PD-L1 %50 ve üzeri; ECOG 0–1; non-skuamözde EGFR/ALK/ROS mutasyonunun bulunmadığı raporda belirtilmeli | 35 / 17 kür |
| 4 | Erken evre / lokal ileri üçlü negatif meme kanseri — neoadjuvan, ardından adjuvan | Yüksek nüks riski (tümör ≥ 2 cm veya aksiller lenf bezi pozitif); ECOG 0–1; cerrahi sonrası patolojik tam yanıt alınanlarda adjuvan ödenmez | 6 haftada bir 9, 3 haftada bir 17 kür |
| 5 | Metastatik veya rezeke edilemeyen lokal tekrarlamış üçlü negatif meme kanseri — birinci basamak | PD-L1 CPS ≥ 10; kemoterapiyle kombine; erken evrede adjuvan kemoterapi almışsa en az 6 ay hastalıksız süre | — |
| 6 | Metastatik veya tekrarlayan, nazofarinks dışı yassı hücreli baş-boyun kanseri — birinci basamak | PD-L1 CPS ≥ 1; ECOG 0–1; küratif kemoradyoterapi almışsa en az 6 ay hastalıksız süre | En fazla 24 ay |
Kaynak: SGK Sağlık Uygulama Tebliği m.4.2.14.C, "b) Pembrolizumab" bentleri (mevzuat.gov.tr, 19.09.2026 itibarıyla). Tablo özettir; kesin koşullar için tebliğ metni esas alınmalıdır.
SUT'taki pembrolizumab düzenlemesi bu altı durumla sınırlıdır. Tebliğ metninde pembrolizumab için bunların dışında bir kanser türüne yönelik ödeme koşulu yer almamaktadır. Örneğin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun incelediği dosyalardan biri mide kanseri, bir diğeri akciğer ve kolon kanseri hastasına aittir; bu tür dosyalarda ödeme talebi SUT'a değil, aşağıda anlatılan yargısal ölçütlere göre değerlendirilir.
SGK'nın pembrolizumabı ödediği altı durum (SUT m.4.2.14.C).
En sık gözden kaçan kısıt: immünoterapi sırası
Hasta SUT'taki kanser türüne uysa bile, daha önce veya sonra kullandığı immünoterapiler ödemeyi engelleyebilir. SUT'taki pembrolizumab bentlerinde tekrar eden kısıtlar şunlardır:
- Adjuvan tedavide immünoterapi kullanan hastalarda metastatik dönemde tekrar immünoterapi kullanılırsa bedel karşılanmaz.
- Metastatik dönemde immünoterapi sırasında veya sonrasında progresyon gelişen hastalarda diğer immünoterapi ajanlarının bedeli karşılanmaz.
- Üçlü negatif meme kanserinde metastatik dönemde, daha önce immünoterapi kullanmış hastalarda immünoterapi bedeli karşılanmaz.
- Pembrolizumab sırasında veya sonrasında progresyon gelişirse, hastalığın sonraki basamaklarında immünoterapi kullanımı karşılanmaz.
Bu nedenle daha önce nivolumab (Opdivo) veya atezolizumab (Tecentriq) gibi bir immünoterapi kullanmış hastanın Keytruda talebi, kanser türü SUT'a uysa bile reddedilebilir. Bu kısıtların benzerleri diğer immünoterapiler için de geçerlidir; Opdivo ve Tecentriq yazılarımızda ayrıca ele aldık.
SUT'a alındı, davalar bitti mi? Yargıtay HGK'nın Aralık 2025 kararları
Hayır. SUT değişikliğinden önce açılmış çok sayıda dava vardı ve SUT koşulları dışında kalan hastalar için yeni davalar açılmaya devam ediyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 3 Aralık 2025 tarihinde, tamamı pembrolizumab etken maddeli ilaca ilişkin altı dosyada karar verdi:
- E.2024/204, K.2025/776
- E.2024/288, K.2025/777
- E.2024/515, K.2025/778
- E.2024/518, K.2025/779
- E.2024/392, K.2025/780 (mide kanseri)
- E.2024/516, K.2025/781 (akciğer ve kolon kanseri)
İncelediğimiz K.2025/780 sayılı kararda ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararı bozmuş, mahkeme direnmişti. Hukuk Genel Kurulu direnme kararını "genişletilmiş gerekçe"yle bozdu (oy çokluğuyla). Yani bu karar hasta lehine kesinleşmiş bir hüküm değildir; mahkemenin nasıl inceleme yapacağını belirleyen bir karardır. Kurul, incelemeyi iki aşamaya ayırdı:
- Önce SUT kontrolü: Hastanın tedavi belgelerinden kanser türü ve evresi belirlenecek, ilacın SUT m.4.2.14.C'deki kullanım şartlarını taşıyıp taşımadığı tespit edilecek.
- SUT dışındaysa bilimsel inceleme: İlaç SUT şartlarını taşımıyorsa veya kullanım SUT'a alınma tarihinden önceyse, mahkeme ilacın faz çalışmalarını, hastanın PD-L1 testini, kanserin türü ve evresini, önceki tedavileri ve ilacın hastaya sağladığı faydanın sürekli olup olmadığını araştıracak; üniversitelerin tıbbi onkoloji bilim dalından en az 3 kişilik bilirkişi kurulundan rapor alacak.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi de aynı yaklaşımı 15.12.2025 tarihli E.2025/16754, K.2025/17306 sayılı kararında uyguladı: alt mahkemelerin kabul kararını, SUT değişikliği ve bu ölçütler gözetilmeden eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bozdu.
Hukuk Genel Kurulunun iki aşamalı inceleme ölçütü.
Mahkeme ilacın ödenmesine hangi ölçütlerle karar verir?
Hukuk Genel Kuruluna göre bir ilacın yargı yoluyla ödenebilmesi için şu koşulların birlikte bulunması gerekir:
- İlacın faz çalışmalarını tamamlamış ve tıbbi otoritelerce kabul görmüş olması,
- Hayati önemi haiz ve kullanılmasının tıbben ve fennen zorunlu olması,
- Kısa süreli etkinliğin ötesinde sürekli olarak etkin ve yararlı olması,
- Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması.
Önemli bir ayrıntı: Kurul, "iyileşme" kavramını tam iyileşme aranmaksızın mevcut durumdan sürekli olarak daha iyi hâle gelme şeklinde tanımladı. Karardaki azınlık görüşü ise hekimin doz ve süre belirleyerek ilacı uygulamasının yeterli olduğunu savunmuş, ancak çoğunluk bu görüşü benimsememiştir. Ayrıca Kurul, ilacın PD-L1 düzeyiyle bağlantılı olduğunu belirterek hastaya bu yönde test yapılıp yapılmadığının araştırılmasını istemiştir.
Yargıtay dosyada hangi belgeleri istiyor?
Pembrolizumab dosyalarının önemli bir kısmı Yargıtay'dan esasa girilmeden, belge eksikliği nedeniyle geri çevriliyor. En güncel örneklerden biri 10. Hukuk Dairesinin 09.03.2026 tarihli E.2025/13330, K.2026/2855 sayılı kararıdır. Daire, dosya bölge adliye mahkemesine geri gönderilirken şu belgelerin getirtilmesini istedi:
- Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan (TİTCK): ruhsat başvurusu ve dayanakları (faz çalışmaları, bilimsel veriler), hangi kanser türü için ne zaman ruhsat verildiği, ruhsatın devam edip etmediği.
- Hekimin endikasyon dışı kullanım talep formu ve buna ilişkin tıbbi komisyon görüşü.
- İlacın kısa ürün bilgisi (KÜB) ve kullanım kılavuzu.
- SGK'dan: ilacın SUT kapsamına alınması veya alınmamasına ilişkin tüm dayanak belgeler, komisyon gerekçeleri ve itirazlar.
Pratik sonuç: bu belgelerin dava açılırken baştan dosyaya konulması, yıllarca sürebilen geri çevirme döngüsünü kısaltır. Belge listesinin diğer ilaçlarla karşılaştırması için akıllı ilaç davalarında Yargıtay kararları dizinimize bakabilirsiniz.
Dava hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme hastanın sigortalılık statüsüne göre değişir ve yanlış yargı kolunda açılan dava esasa girilmeden reddedilir:
- 4/1-a (SSK) ve 4/1-b (Bağ-Kur) sigortalıları ile bakmakla yükümlü oldukları kişiler: iş mahkemesi. Hukuk Genel Kurulunun incelediği mide kanseri dosyası da 4/1-a kapsamında yaşlılık aylığı alan bir hastaya aitti ve iş mahkemesi sıfatıyla görülmüştü.
- 1 Ekim 2008'den önce memur/kamu görevlisi olanlar, emeklileri ve hak sahipleri: idare mahkemesi. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-b, 5510 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıkları iş mahkemesinin görevinden açıkça hariç tutar.
Tedavinin aksamaması için dava ile birlikte ihtiyati tedbir talep edilebilir.
Adım adım: Keytruda bedeli için ne yapılmalı?
- SUT uyumunu kontrol edin. Hekim raporunda kanser türü, evre, basamak, PD-L1 düzeyi ve ECOG skoru açıkça yer almalı; durum yukarıdaki altı hâlden birine uyuyorsa ödeme SUT kapsamında istenir.
- SUT dışındaysa TİTCK onayı. Endikasyon dışı kullanım için hekimin talep formu ve TİTCK'nın uygun görüşü alınır.
- SGK'ya başvuru ve ret yazısı. Kurumun ret yazısı davanın dayanağıdır; saklanmalıdır.
- Görevli mahkemeyi belirleyin (iş mahkemesi veya idare mahkemesi) ve gerekirse ihtiyati tedbir isteyin.
- Belgeleri baştan dosyaya koyun: tüm tedavi evrakı, PD-L1 test sonucu, önceki tedaviler, PET ve görüntüleme raporları, hizmet döküm föyü, KÜB ve ruhsat bilgileri.
Sıkça Sorulan Sorular
SGK Keytruda'yı karşılıyor mu?
Evet, ancak koşullu olarak. Pembrolizumab 10.07.2025 tarihinde SUT m.4.2.14.C'ye alındı. SGK ilacı akciğer kanserinde üç, üçlü negatif meme kanserinde iki ve baş-boyun kanserinde bir durumda, SUT'taki koşullar sağlanırsa karşılar.
Keytruda mide kanserinde SGK tarafından ödenir mi?
SUT'taki pembrolizumab düzenlemesinde mide kanserine ilişkin bir ödeme koşulu yer almamaktadır. Bu nedenle talep, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2025 tarihli kararlarında belirlenen yargısal ölçütlere göre değerlendirilir; bilirkişi incelemesi sonucunda karar verilir.
Keytruda SUT'a ne zaman alındı?
10.07.2025 tarihli ve 32952 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile SUT m.4.2.14.C'ye alındı ve Keytruda bedeli ödenecek ilaçlar listesine (Ek-4/A) dâhil edildi.
SUT'a alınmadan önce ödediğim ilaç bedelini geri alabilir miyim?
Hukuk Genel Kurulu, kullanımın SUT'a alınma tarihinden önce olduğu hâlleri ayrıca düzenlemiştir: bu durumda talep, faz çalışmaları, hastanın durumu ve en az 3 kişilik tıbbi onkoloji bilirkişi raporu üzerinden yapılacak bilimsel incelemeye göre karara bağlanır. Sonuç her dosyanın kendi tıbbi verilerine bağlıdır.
Daha önce Opdivo kullandım, Keytruda ödenir mi?
SUT, metastatik dönemde immünoterapi sırasında veya sonrasında progresyon gelişen hastalarda diğer immünoterapi ajanlarının bedelini karşılamaz. Nivolumab (Opdivo) bir immünoterapi olduğu için bu kısıt ödemeyi engelleyebilir; durum tedavi sırasına ve kanser türüne göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Keytruda davası hangi mahkemede açılır?
4/1-a ve 4/1-b sigortalıları için iş mahkemesinde; 1 Ekim 2008'den önce memur olanlar, emeklileri ve hak sahipleri için idare mahkemesinde açılır (7036 sayılı Kanun m.5/1-b).
Dava ne kadar sürer?
Kanunda bir süre öngörülmemiştir. Yargıtay'ın belge eksikliği nedeniyle dosyaları geri çevirmesi süreci uzatabilir; gerekli belgelerin baştan dosyaya konulması bu gecikmeyi azaltır. Tedavinin aksamaması için ihtiyati tedbir talep edilebilir.
İlgili Makaleler
Av. Arb. Muhammed Çelik
Isparta Barosu'na kayıtlı avukat ve Adalet Bakanlığı siciline kayıtlı arabulucu. 2017'den bu yana faaliyet gösteren büromuz, akıllı kanser ilaçlarının SGK tarafından karşılanmasına ilişkin davalarda hukuki destek sunmaktadır.
Tıbbi uyarı: Bu yazı tıbbi tavsiye içermez; ilacın kullanılıp kullanılmayacağına ve tedavi planına yalnızca hekiminiz karar verir. Hukuki uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez ve belirli bir dava sonucu vaadi içermez. SUT koşulları değişebilir; güncel durum için tebliğin yürürlükteki metni esas alınmalıdır.