SGK Akıllı Kanser İlacı Listesi 2026: 20 İlacın Ödeme Durumu ve Şartları
Kısa cevap: Bu yazıda incelenen 20 akıllı kanser ilacından 18'i SGK'nın bedeli ödenecek ilaçlar listesinde (Ek-4/A) aktif olarak yer alıyor. Ancak listede olmak her kanserde ödeme yapılacağı anlamına gelmez: SGK bu ilaçları yalnızca Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) m.4.2.14.C'de sayılan kanser türlerinde ve koşullarda öder. Libtayo (semiplimab) ve Padcev (enfortumab vedotin) için ise SGK listelerinde kayıt bulunamadı. Koşulların dışında kalan hastalar için yargı yolu açıktır.
Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Kaynak: SGK'nın 29.08.2026 değişikliği işlenmiş güncel SUT metni ve güncel Ek-4/A listesi; 2026/34, 2026/35 ve 2026/36 sayılı liste değişiklikleri kontrol edilmiştir. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi veya hukuki danışmanlık değildir.
Akıllı kanser ilaçlarında hastaların en sık sorduğu soru aynıdır: "SGK bu ilacı karşılıyor mu?" Cevap çoğu zaman "evet" ya da "hayır" kadar basit değildir. Bir ilaç SGK listesinde olabilir ama hastanın kanser türü, tedavi basamağı veya daha önce kullandığı ilaçlar nedeniyle ödeme yapılmayabilir. Bu rehberde, sitemizde ayrı sayfası bulunmayan 20 ilacın güncel durumunu SGK'nın resmî metinlerine dayanarak tek tabloda topladık ve her ilaç için SGK'nın hangi durumda ödeme yaptığını özetledik.
Tedavi kararı hekime aittir. Bu yazı ilacın tıbbi uygunluğu hakkında değil, bedelinin SGK tarafından karşılanıp karşılanmayacağı hakkında bilgi verir.
SGK listesinde olmak neden yetmez?
SGK'nın ilaç ödemesinde iki ayrı katman vardır:
- Ek-4/A — Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi: İlacın SGK tarafından ödenebilecek ilaçlar arasında olup olmadığını gösterir. Listede olmayan bir ilaç, kural olarak normal yoldan ödenmez.
- SUT m.4.2.14.C — Özel düzenleme yapılan ilaçlar: Kanser ilaçlarının büyük bölümü için hangi kanser türünde, hangi basamakta, hangi testlerle ve hangi sağlık kurulu raporuyla ödeme yapılacağını tek tek sayar.
Bir ilacın ödenebilmesi için genellikle her iki katmanın da sağlanması gerekir: ilaç Ek-4/A'da olmalı ve hastanın durumu SUT'taki koşullardan birine uymalıdır. Örneğin olaparib (Lynparza) listededir ama SUT yalnızca BRCA mutasyonlu belirli over ve meme kanserlerinde ödeme öngörür; başka bir kanser türünde kullanımı SUT kapsamına girmez.
SGK bir ilacı ne zaman öder: Ek-4/A ve SUT koşulları birlikte.
20 ilacın SGK durumu: özet tablo
| İlaç (marka) |
Etken madde |
Ek-4/A |
SUT'ta ödeme öngörülen kanserler |
| Imfinzi | durvalumab | ✅ | Safra yolu kanseri; evre 3 küçük hücreli dışı akciğer kanseri |
| Tagrisso | osimertinib | ✅ | EGFR mutasyonlu küçük hücreli dışı akciğer kanseri |
| Alecensa | alektinib | ✅ | ALK pozitif küçük hücreli dışı akciğer kanseri |
| Lorviqua | lorlatinib | ✅ | ALK pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri |
| Kadcyla | trastuzumab emtansin | ✅ | HER-2 pozitif metastatik meme kanseri (kurtarma tedavisi) |
| Valamor | ribosiklib | ✅ | ER pozitif, HER-2 negatif metastatik meme kanseri |
| Reampla | palbosiklib | ✅ | ER pozitif, HER-2 negatif nüks/metastatik meme kanseri |
| Trodelvy | sacituzumab govitekan | ✅ | Üçlü negatif meme kanseri (en az iki basamak kemoterapi sonrası) |
| Lynparza | olaparib | ✅ | BRCA mutasyonlu over kanseri; BRCA mutasyonlu meme kanseri |
| Xtandi | enzalutamid | ✅ | Prostat kanseri (dört ayrı durum) |
| Zytiga | abirateron | ✅ | Metastatik prostat kanseri |
| Cabometyx | kabozantinib | ✅ | Metastatik berrak hücreli böbrek kanseri |
| Altuzan | bevasizumab | ✅ | Metastatik kolorektal kanser; glioblastom; serviks kanseri |
| Yervoy | ipilimumab | ✅ | Malign melanom; nivolumab ile birlikte böbrek kanseri, plevral mezotelyoma ve akciğer kanseri |
| Darzalex | daratumumab | ✅ | Multipl miyelom (nüks veya dirençli) |
| Revlimid | lenalidomid | ✅ | Multipl miyelom; 5q delesyonlu MDS; mantle hücreli lenfoma; foliküler lenfoma |
| Imbruvica | ibrutinib | ✅ | KLL; mantle hücreli lenfoma; Waldenström makroglobulinemisi |
| Calquence | akalabrutinib | ✅ | Kronik lenfositik lösemi (KLL) |
| Libtayo | semiplimab | ❌ | SUT'ta düzenleme yok |
| Padcev | enfortumab vedotin | ❌ | SUT'ta düzenleme yok |
Kaynak: SGK güncel Ek-4/A listesi ve 29.08.2026 değişikliği işlenmiş SUT m.4.2.14.C (19.09.2026 itibarıyla). Tabloda marka adı verilmiştir; aynı etken maddeyi içeren muadil ürünlerin durumu ayrıca kontrol edilmelidir. Her ilacın ayrıntılı koşulları aşağıda özetlenmiştir.
Akciğer kanseri ilaçları
Imfinzi (durvalumab) SGK karşılıyor mu?
Evet, iki durumda. (1) Rezeke edilemeyen veya metastatik, PD-L1 ≥ %1 pozitif safra yolu kanserinde birinci basamakta gemsitabin ve sisplatinle birlikte, ardından idame olarak; kemoterapiyle birlikte en fazla 8 kür. (2) PD-L1 ≥ %1, rezeke edilemeyen evre 3 küçük hücreli dışı akciğer kanserinde, platin bazlı kemoradyoterapi sonrası progresyon görülmeyen hastalarda monoterapi olarak, en fazla 12 ay. Durvalumab sonrasında sonraki basamaklarda yeniden immünoterapi kullanılırsa bedel karşılanmaz.
Tagrisso (osimertinib) SGK karşılıyor mu?
Evet, EGFR mutasyonlu küçük hücreli dışı akciğer kanserinde iki durumda: (1) EGFR ekson 19 delesyonu ve/veya ekson 21 mutasyonu olan lokal ileri evre veya metastatik hastalığın birinci basamak tedavisinde; (2) önceki EGFR tirozin kinaz inhibitörü tedavisi sırasında veya sonrasında progresyon gelişmiş ve T790M mutasyonu progresyon sonrası biyopsiyle gösterilmiş hastalarda. Birinci basamakta en fazla 6 ay, ikinci basamakta en fazla 3 ay süreli sağlık kurulu raporu gerekir. Osimertinib sonrasında progresyon gelişirse diğer EGFR tirozin kinaz inhibitörleri kullanılamaz.
Alecensa (alektinib) SGK karşılıyor mu?
Evet, ALK pozitif ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde birinci basamakta monoterapi olarak; ayrıca daha önce krizotinib kullanıp progresyon gelişen metastatik hastalarda ikinci basamakta. ALK pozitifliğinin FISH, RT-PCR, yeni nesil dizileme veya immünhistokimya ile gösterilmesi gerekir. Alektinib sonrasında krizotinib, brigatinib veya seritinib ardışık ya da kombine kullanılırsa bedel karşılanmaz.
Lorviqua (lorlatinib) SGK karşılıyor mu?
Evet, ALK pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde; daha önce ALK inhibitörü kullanmamış hastalarda veya krizotinib, alektinib, brigatinib ya da seritinibden en az biriyle tedavi sırasında veya sonrasında progresyon gelişmiş hastalarda monoterapi olarak. En fazla 6 ay süreli sağlık kurulu raporu gerekir; devam için yeni raporda progresyon olmadığı belirtilmelidir.
Meme ve over kanseri ilaçları
Kadcyla (trastuzumab emtansin) SGK karşılıyor mu?
Evet, HER-2 pozitif metastatik meme kanserinde kurtarma tedavisi olarak: daha önce trastuzumab ve bir taksan almış, sonrasında progresyon göstermiş, HER-2 immünhistokimyasal 3+ veya FISH/SISH/CISH pozitif hastalarda tek ajan olarak progresyona kadar. Daha önce herhangi bir sebeple pertuzumab kullanmış hastalarda endike değildir. İsmi benzer üç ilacın (Herceptin, Kadcyla, Enhertu) SGK durumu birbirinden farklıdır; ayrıntı için Enhertu yazımıza bakabilirsiniz.
Valamor (ribosiklib) SGK karşılıyor mu?
Evet, östrojen reseptörü en az %10 pozitif, HER-2 negatif metastatik meme kanserinde: (1) nonsteroidal aromataz inhibitörüyle birlikte, metastatik hastalık için daha önce endokrin tedavi almamış veya adjuvan tedaviden belirli süre sonra nüks gelişmiş hastalarda; (2) daha önce fulvestrant kullanmamış hastalarda fulvestrantla birlikte, belirli aromataz inhibitörü süreleri koşuluyla. Pre/perimenopozal kadınlarda LHRH agonisti eklenmesi gerekir; en fazla 6 ay süreli, en az bir tıbbi onkoloji uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporu şarttır.
Reampla (palbosiklib) SGK karşılıyor mu?
Evet, östrojen reseptörü en az %10 pozitif, HER-2 negatif nüks/metastatik meme kanserinde: daha önce endokrin tedavi almamış veya adjuvan tedaviden 12 ay sonra nüks gelişen hastalarda letrozolle; aromataz inhibitörü tedavisi sonrası progresyon gelişen hastalarda ise belirli koşullarla fulvestrantla birlikte. Daha önce fulvestrant almış veya metastatik hastalık için birden fazla sıra aromataz inhibitörü kullanmış hastalarda fulvestrant kombinasyonu ödenmez.
Trodelvy (sacituzumab govitekan) SGK karşılıyor mu?
Evet, rezeke edilemeyen lokal ilerlemiş veya metastatik üçlü negatif meme kanserinde; aktif beyin metastazı olmayan ve daha önce en az iki basamak kemoterapi almış (en az biri metastatik evrede) yetişkin hastalarda progresyona kadar. En az bir tıbbi onkoloji uzmanının bulunduğu 6 ay süreli sağlık kurulu raporu gerekir.
Lynparza (olaparib) SGK karşılıyor mu?
Evet, dört durumda ve hepsinde BRCA mutasyonu şartıyla: (1) ilerlemiş (FIGO evre III–IV) BRCA mutasyonlu yüksek gradlı seröz over, fallop tüpü veya primer periton kanserinde birinci basamak idame (en fazla 2 yıl); (2) platine duyarlı tekrarlayan over kanserinde idame; (3) germline BRCA mutasyonlu yüksek riskli erken evre üçlü negatif meme kanserinde adjuvan (en fazla 1 yıl); (4) germline BRCA mutasyonlu HER-2 negatif metastatik meme kanserinde. Over idamesinde tedaviye son platin dozundan sonra en geç 8 hafta içinde başlanmalıdır.
Prostat, böbrek ve kolorektal kanser ilaçları
Xtandi (enzalutamid) SGK karşılıyor mu?
Evet, prostat kanserinde dört durumda: (1) kemoterapinin kontrendike olduğu veya diyabet tanısı olan kastrasyona dirençli metastatik hastalık; (2) hormonal tedavi ve dosetaksel sonrası dirençli metastatik hastalık; (3) PSA ikiye katlanma süresi 6 aydan kısa, metastatik olmayan kastrasyona dirençli hastalık; (4) visseral metastazı olmayan metastatik hormona duyarlı hastalıkta androjen düşürme tedavisiyle birlikte. Enzalutamid, apalutamid, darolutamid ve abirateronun ardışık kullanımı ancak Sağlık Bakanlığı endikasyon dışı kullanım onayı varsa ödenir.
Zytiga (abirateron) SGK karşılıyor mu?
Evet, metastatik prostat kanserinde prednizolonla birlikte: kemoterapiye uygun olmayan kastrasyona dirençli hastalıkta; hormonal tedavi ve dosetaksel sonrası dirençli hastalıkta; ve kemoterapiye uygun olmayan, Gleason skoru 8 ve üzeri, en az 3 kemik metastazı veya visseral metastaz gibi risk faktörlerinden en az ikisini taşıyan hormona duyarlı hastalıkta. Enzalutamidle ardışık kullanım kuralı abirateron için de geçerlidir.
Cabometyx (kabozantinib) SGK karşılıyor mu?
Evet, metastatik berrak hücreli böbrek kanserinde: orta veya yüksek riskli hastaların birinci basamak tedavisinde monoterapi olarak; ya da daha önce VEGF hedefli tedavi ve/veya bir basamak anti-PD-1 tedavisi sonrası progresyon gelişen hastalarda. Kabozantinib sonrası progresyonda temsirolimus, sunitinib, sorafenib veya pazopanib ardışık ya da kombine kullanılırsa bedel karşılanmaz.
Altuzan (bevasizumab) SGK karşılıyor mu?
Evet, üç kanser türünde: (1) metastatik kolorektal kanserde belirli kemoterapi rejimleriyle birinci basamakta ve daha önce bevasizumab kullanılmamışsa ikinci ve sonraki basamaklarda; (2) glioblastomda temozolomid sonrası nüks veya progresyonda kemoterapiyle birlikte; (3) serviks kanserinde lokal tedaviye uygun olmayan tekrarlayan veya metastatik hastalığın birinci basamak tedavisinde paklitaksel kombinasyonlarıyla.
Yervoy (ipilimumab) SGK karşılıyor mu?
Evet. Tek başına, daha önce en az bir seri sistemik tedavi sonrası progresyon gösteren rezeke edilemeyen veya metastatik malign melanomda en fazla 4 doz. Nivolumab ile birlikte ise SUT'ta sayılan belirli durumlarda: melanomun birinci basamak tedavisi, orta/kötü riskli ileri evre böbrek hücreli karsinom, non-epiteloid plevral mezotelyoma ve PD-L1 %0–49 olan metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri (2 kür platin bazlı kemoterapiyle). Ipilimumab sonrasında progresyonda sonraki basamaklarda immünoterapi ödenmez. Nivolumabın tüm koşulları için Opdivo yazımıza bakabilirsiniz.
Kan kanserleri: multipl miyelom, KLL ve lenfoma ilaçları
Darzalex (daratumumab) SGK karşılıyor mu?
Evet, multipl miyelomda: proteazom inhibitörü ve immünmodülatör ilaç içeren en az bir seri tedaviye rağmen yanıt alınamayan veya nüks gelişen hastalarda lenalidomid–deksametazon ya da bortezomib–deksametazonla birlikte (SC ve IV formları); lenalidomide dirençli belirli hastalarda yalnızca SC formu pomalidomid–deksametazonla birlikte. 3. kürde en az minör, 6. kürde ve sonrasında en az kısmi yanıt raporda belirtilmelidir. Daratumumab direncinde isatuksimab ödenmez.
Revlimid (lenalidomid) SGK karşılıyor mu?
Evet, dört hastalıkta: (1) multipl miyelom (otolog nakil sonrası idame, daha önce tedavi almış hastalarda deksametazonla, nakle uygun olmayan yeni tanı hastalarda kombinasyonlar); (2) düşük veya orta-1 riskli, transfüzyona bağımlı 5q delesyonlu miyelodisplastik sendrom; (3) bortezomib tedavisi başarısız olan nüks veya dirençli mantle hücreli lenfoma; (4) önceden tedavi edilmiş foliküler lenfomada rituksimabla birlikte. Yanıt değerlendirmesine bağlı devam koşulları vardır.
Imbruvica (ibrutinib) SGK karşılıyor mu?
Evet, kronik lenfositik lösemi (KLL), mantle hücreli lenfoma ve Waldenström makroglobulinemisinde SUT'taki koşullarla. KLL koşulları 29 Ağustos 2026'da değişti (aşağıda ayrıca açıklanmıştır).
Calquence (akalabrutinib) SGK karşılıyor mu?
Evet, KLL'de monoterapi olarak: daha önce tedavi edilmemiş ve 17p delesyonu, 11q delesyonu, TP53 mutasyonu gibi yüksek risk özelliklerinden birini taşıyan hastalarda; ve en az bir sıra tedavi sonrası nüks gelişen hastalarda. Bu ikinci koşul da 29 Ağustos 2026'da değişti.
Eylül 2026 değişikliği: KLL'de ibrutinib ve akalabrutinib
29.08.2026 tarihli ve 33355 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan SUT değişikliği, 05.09.2026'dan itibaren KLL'de iki ilacın koşullarını değiştirdi. Değişiklik tebliğde ilaç adıyla değil bent harfleriyle ("vv" ve "ppp" bentleri) yapıldığı için kolay gözden kaçıyor.
- Nüks tanımı genişledi (değişti): Eski metinde ikinci ve sonraki basamakta ödeme, en az bir sıra tedaviye yanıtsız veya tedaviden sonra 6 ay içinde nüks gelişen hastalarla sınırlıydı. Yeni metinde 6 aylık sınır kaldırıldı: en az bir sıra tedavi almış ve nüks gelişen hastalar kapsama girer; nüksün kabulü için kemoimmünoterapi alanlarda en az 4 kür sonrası, BCL2 inhibitörü bazlı kombinasyon alanlarda ise gelişen tüm nüksler esas alınır.
- Geçiş hükmü (eklendi): Değişiklikten önce ilaca başlamış hastaların, devam şartlarını sağlamaları hâlinde ilaç bedelleri karşılanmaya devam eder.
- Değişmeyen kural: Bir önceki basamakta kovalent bir BTK inhibitörüne direnç gelişmiş veya tedavi altındayken nüks olmuş hastalarda ikinci basamakta tekrar BTK inhibitörü kullanılmaz. Bu kural değişiklikten önce de vardı ve aynen devam ediyor.
KLL'de 29.08.2026 değişikliği: değişen, eklenen ve aynen devam eden kurallar.
Libtayo ve Padcev: SGK listesinde kayıt yok
Libtayo (semiplimab) ve Padcev (enfortumab vedotin) için SGK'nın güncel bedeli ödenecek ilaçlar listesinde (Ek-4/A) ve yurt dışı ilaç fiyat listesinde (Ek-4/C) kayıt bulamadık; SUT'ta da bu etken maddelere ilişkin bir ödeme düzenlemesi yer almamaktadır. Bu durumda ilaç bedeli SGK'dan normal yoldan alınamaz. Hekimin endikasyon dışı kullanım talebi ve Sağlık Bakanlığı onayından sonra SGK'ya başvuru yapılması ve ret hâlinde dava açılması gerekir. Mahkemeler bu davalarda aşağıda anlatılan yargısal ölçütleri uygular.
En çok gözden kaçan kural: ardışık kullanım yasakları
Hastanın kanser türü SUT'a uysa bile, daha önce kullandığı ilaçlar ödemeyi engelleyebilir. Bu yazıdaki ilaçlarda SUT'ta yer alan başlıca kısıtlar şunlardır:
- İmmünoterapiler (durvalumab, ipilimumab): tedavi sırasında veya sonrasında progresyon gelişirse sonraki basamaklarda immünoterapi ödenmez.
- EGFR inhibitörleri: osimertinib sonrası progresyonda diğer EGFR tirozin kinaz inhibitörleri ödenmez.
- ALK inhibitörleri (alektinib, lorlatinib): biri sonrasında progresyon gelişirse diğer ALK inhibitörlerinin ardışık veya kombine kullanımı ödenmez. Alektinib, brigatinib ve seritinib arasında yalnızca derece 3–4 düzeyinde tolere edilemeyen yan etki nedeniyle yapılan ve Sağlık Bakanlığı onayında belirtilen değişim ardışık kullanım sayılmaz.
- Prostat ilaçları (enzalutamid, abirateron, apalutamid, darolutamid): ardışık kullanım yalnızca Sağlık Bakanlığı endikasyon dışı kullanım onayıyla ödenir.
- Miyelom ilaçları: daratumumab, isatuksimab, karfilzomib, pomalidomid gibi ilaçlar özel hükümleri dışında birbiriyle kombine edilemez; daratumumab direncinde isatuksimab ödenmez.
- Böbrek kanseri: kabozantinib sonrası progresyonda temsirolimus, sunitinib, sorafenib veya pazopanib ödenmez.
Koşulların dışında kalırsanız: dava yolu
SUT koşullarına uymayan kullanımlarda ve listede olmayan ilaçlarda ilaç bedeli dava yoluyla istenebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 03.12.2025 tarihli pembrolizumab kararlarında izlenecek incelemeyi belirledi: mahkeme önce hastanın durumunun SUT şartlarına uyup uymadığını tespit eder; uymuyorsa faz çalışmaları, hastanın test sonuçları, önceki tedaviler ve ilacın sürekli fayda sağlayıp sağlamadığı konusunda üniversitelerin tıbbi onkoloji bilim dalından en az 3 kişilik bilirkişi kurulundan rapor alır. Bu ölçütler diğer akıllı ilaçlar için de uygulanmaktadır. Ayrıntılar ve Yargıtay'ın dosyada istediği belgeler için Keytruda yazımıza ve Yargıtay kararları dizinimize bakabilirsiniz.
Görevli mahkeme sigortalılık statüsüne göre değişir: 4/1-a ve 4/1-b sigortalıları için iş mahkemesi; 1 Ekim 2008'den önce memur olanlar, emeklileri ve hak sahipleri için idare mahkemesi (7036 sayılı Kanun m.5/1-b). Tedavinin aksamaması için dava ile birlikte ihtiyati tedbir istenebilir.
Aşağıdaki başlıklar, dava yolunu seçen hastalar için Yargıtay'ın aradığı ölçütleri, dosyaya konulması gereken belgeleri ve sürecin adımlarını ayrıntılı olarak açıklar.
Hukuki dayanak: SGK hangi ilacı neden ödemez?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesi Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerini saymakta; ilaç da bu kapsamda yer almaktadır. Aynı maddenin ikinci fıkrası, hizmetlerin türlerini, miktarlarını ve ödeme usullerini belirleme yetkisini Kuruma tanır.
72. madde ise ödenecek bedelleri belirleme yetkisini Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu'na vermekte ve bu yetkinin sınırlarını çizmektedir: sağlık hizmetinin hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi birlikte gözetilir.
Kurum bu yetkiye dayanarak ilaçları Sağlık Uygulama Tebliği ekindeki listelere alır ya da almaz. Listede yer almayan bir ilacın bedeli idari yolla karşılanmadığında, uyuşmazlık yargıya taşınır.
Yargıtay bir ilacın ödenmesi için ne arıyor?
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 08.09.2025 tarihli E. 2024/13292 K. 2025/11447 sayılı kararı, ölçütleri ayrıntılı biçimde ortaya koymaktadır. Buna göre bir ilacın mahkeme kararıyla ödenebilmesi için:
- Kullanımının tıbben ve fennen zorunlu olması,
- Hayati öneme sahip olması,
- Kısa süreli etkinliğin ötesinde, sürekli olarak etkin ve yararlı olması,
- Bütün faz çalışmalarının tamamlanmış ve ilacın tıbbi otoritelerce kabul görmüş olması,
- Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması
gerekmektedir. Karar ayrıca değerlendirmenin üniversitelerin tıbbi onkoloji anabilim dalından en az üç kişilik bilirkişi kurulu raporuyla yapılmasını aramaktadır. Burada aranan "iyileşme", tam şifa değil; hastanın mevcut durumundan sürekli olarak daha iyi hâle gelmesidir.
Aynı kararda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Nitecki/Polonya, Pentiacova/Moldova ve Scialacqua/İtalya kararlarına atıf yapılarak, sağlık harcamalarının kapsamının belirlenmesinde devletlere takdir alanı tanındığı vurgulanmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03.12.2025 tarihli E. 2024/204 K. 2025/776 sayılı kararı da aynı çerçeveyi genişletilmiş gerekçeyle ortaya koymuştur. Azınlık görüşünde savunulan "hekim kararının tek başına yeterli olduğu" yaklaşımı çoğunlukça benimsenmemiştir.
Yargıtay 10. HD'nin 08.09.2025 tarihli kararındaki ölçütler.
Yargıtay dosyada ilk neye bakıyor?
Akıllı ilaç dosyalarında Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin kararları incelendiğinde çarpıcı bir
düzen görülmektedir: dairenin çok sayıda dosyayı esasa hiç girmeden geri çevirdiği
ve bunu hep aynı gerekçeyle yaptığı anlaşılmaktadır.
Sekiz ayrı kararda tekrarlanan gerekçe:
“…davalı Kurumdan davacının hangi kapsamda (4/1-a, b, c ve GSS vs)
sağlık güvencesinden yararlandığı, yararlanıyorsa kendi sigortalılığından mı yoksa başka
birinin (eş, çocuk vs) yararlandığı sorularak, … şahsi sicil dosyasının (özellikle 4/a, b, c
hizmetlerini gösterir hizmet döküm föyünün) eksiksiz okunaklı bir suretinin celp edilip,
eklendikten sonra dosyanın incelenmek üzere gönderilmesi için ilk derece mahkemesine
geri çevrilmesine…”
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 28.11.2022 ve 30.12.2022 tarihli
E. 2022/10524 K. 2022/14964; E. 2022/10838 K. 2022/14951; E. 2022/10855 K. 2022/14946;
E. 2022/8919 K. 2022/14950; E. 2022/13090 K. 2022/14955; E. 2022/12463 K. 2022/14958;
E. 2022/11705 K. 2022/17112 ve E. 2022/14424 K. 2022/17122 sayılı kararları bu yöndedir.
Bunun sebebi yukarıdaki görevli mahkeme açıklamasındadır: sigortalılık statüsü, görevli yargı kolunu
belirler. Statü dosyadan anlaşılamıyorsa mahkemenin görevli olup olmadığı da belirlenemez.
Bu nedenle Yargıtay, esasa girmeden önce statünün belgeyle ortaya konmasını aramaktadır.
Pratik sonuç: dosyaya baştan hizmet döküm föyü ve sağlık
güvencesinin hangi sigortalılıktan kaynaklandığını gösteren belgeler konulmadığında, dosya yıllar
sonra Yargıtay aşamasında geri çevrilebilmektedir. Bu, esasa ilişkin bir değerlendirme değildir;
yalnızca eksik belge nedeniyle yaşanan bir gecikmedir.
Dosyada bulunması gereken belgeler
Yargıtay'ın geri çevirme kararlarının ortak paydası, dosyada şu belgelerin bulunmamasıdır. Bu liste, dosyanın baştan eksiksiz hazırlanması için yol gösterir:
- Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'ndan: ilacın ruhsat başvurusu ve dayanak belgeleri (faz çalışmaları, tıbbi araştırma ve bilimsel veriler); ruhsat verilip verilmediği, hangi kanser türü için ve ne zaman verildiği, ruhsatın devam edip etmediği
- Endikasyon dışı kullanım talep formu ve ilacın kullanımının uygun görülüp görülmediğine ilişkin tıbbi komisyon görüşleri
- Kısa ürün bilgisi (KÜB) ve sağlık personeli ile hastaya yönelik kullanım kılavuzu
- SGK'dan: ilacın SUT kapsamına alınmasına veya alınmamasına ilişkin tüm dayanak belgeler; bilimsel görüş, komisyon gerekçeleri, itiraz ve çekinceler
- Hastaya ait tedavi evrakı: sağlık kurulu raporları, durum bildirir raporlar, patoloji ve genetik test sonuçları, PET/görüntüleme kayıtları
- Ödeme belgeleri: ilaç faturaları ve reçeteler (geçmiş bedellerin iadesi için)
Dava süreci adım adım
- Hekim raporu. Tıbbi onkoloji uzmanınca ilacın gerekliliği raporlanır. Endikasyon dışı kullanım söz konusuysa TİTCK izin süreci işletilir.
- SGK'ya yazılı başvuru. Bedelin karşılanması talep edilir. Ret yazısı davanın dayanağını oluşturduğundan mutlaka saklanmalıdır. Kurumun yasal süre içinde cevap vermemesi de zımnen ret sayılabilir.
- Görevli mahkemede dava. Görevli mahkeme kural olarak iş mahkemesidir; 1 Ekim 2008'den önce memur olanlar, emeklileri ve hak sahipleri bakımından idari yargı yolu söz konusudur (yukarıdaki görevli mahkeme açıklaması). Dava dilekçesiyle birlikte ihtiyati tedbir talebi de sunulabilir.
- Bilirkişi incelemesi. Üniversite tıbbi onkoloji anabilim dalından en az üç kişilik kurul raporu alınır.
- Karar ve kanun yolları. Karara karşı istinaf ve temyiz yolları açıktır; temyiz mercii Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'dir.
Akıllı ilaç bedeli için izlenen süreç.
İhtiyati tedbir: tedavi beklerken durmasın
Onkolojik tedavilerde gecikme, doğrudan sağlık hakkını etkileyebilir. Bu nedenle dava ile birlikte ihtiyati tedbir talep edilmesi uygulamada büyük önem taşır. Tedbir kararı verilmesi hâlinde, yargılama sonuçlanmadan ilacın temini gündeme gelebilir.
Tedbir talebinin kabulü mahkemenin takdirindedir ve dosyadaki tıbbi verilere bağlıdır. Talebin güçlü biçimde desteklenmesi için hastalığın evresi, tedavinin aciliyeti ve gecikmenin doğuracağı riskler tıbbi belgelerle ortaya konmalıdır.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 06.12.2024 tarihli, E. 2023/8095, K. 2024/12495 sayılı kararında, ilacın hayati önemini, mevcut tedaviye göre sürekli daha etkili olduğunu ve kullanılmazsa ciddi, geri dönüşü olmayan bir bozulmaya yol açacağını gösteren yeterli bir tıbbi otorite raporu bulunmadıkça davanın esasını çözecek nitelikte tedbir verilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Şartlar, süreler, teminat ve kararın karşı oyu için akıllı ilaçta ihtiyati tedbir rehberimize bakabilirsiniz.
Geçmişte ödenen bedellerin iadesi
Hasta ilacı kendi imkânlarıyla temin etmişse, ödenen bedellerin iadesi de talep edilebilir. Bu talep bakımından fatura, reçete ve ödeme belgelerinin eksiksiz saklanması belirleyicidir.
İade talepleri zamanaşımına tabidir; bu nedenle ödeme yapıldıktan sonra sürecin gereksiz yere uzatılmaması önerilir.
Alt derece mahkemelerinde tablo nasıl?
Yukarıdaki kararların içeriğinden, ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemelerinin
bu dosyalardaki tutumu da izlenebilmektedir.
Kaynak: Yargıtay 10. HD'nin yukarıda künyeleri verilen kararlarının içeriği. Bu bir istatistik
değil, incelenen kararlardan çıkan gözlemdir.
| Aşama |
Gözlenen tablo |
| İlk derece (iş mahkemesi) |
Her iki yönde de karar verilmektedir: incelenen dosyaların bir kısmında
davanın kabulüne, bir kısmında reddine karar verilmiştir.
Sonucu belirleyen, somut olayın ve bilirkişi raporunun içeriğidir. |
| Bölge adliye mahkemesi (istinaf) |
İncelenen dosyaların tamamında istinaf başvurusu esastan
reddedilmiştir; yani BAM, ilk derecenin sonucunu korumuştur. Kararlarda İstanbul BAM
9., 10., 11. ve 34. Hukuk Daireleri ile Diyarbakır BAM 7. ve 8. Hukuk Daireleri yer almaktadır. |
| Yargıtay (temyiz) |
Çok sayıda dosya, sigortalılık statüsüne ilişkin belge eksikliği nedeniyle
esasa girilmeden geri çevrilmiştir. Bu kararlar “dava kazanıldı” ya da
“kaybedildi” anlamına gelmez; dosya derdest kalmaya devam eder. |
Bu tablodan çıkarılmaması gereken sonuç: alt derece
mahkemelerinin bir kısmının davayı kabul etmiş olması, benzer her dosyanın aynı sonuca ulaşacağı
anlamına gelmez. Kararlarda vurgulandığı üzere sonuç; ilacın faz çalışmalarının tamamlanmış olması,
hayati önem taşıması, tıbben zorunlu görülmesi ve kısa süreli etkinliğin ötesinde sürekli fayda
sağladığının ortaya konması gibi ölçütlere ve dosyadaki bilirkişi raporunun içeriğine bağlıdır.
Akıllı ilaç fiyatları 2026: fiyat nasıl belirlenir?
Akıllı ilaçlarda en çok aranan sorulardan biri fiyattır. Kısa cevap: tek ve sabit bir Türk lirası fiyatı yoktur. İlaç fiyatları avroya bağlı bir sistemle belirlenir, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun fiyat listesinde yayımlanır ve dönemsel olarak değişir. Bu nedenle bu yazıda ilaç ilaç TL fiyatı vermiyoruz; fiyatın nasıl oluştuğunu ve hastayı ne zaman ilgilendirdiğini anlatıyoruz.
Fiyatı kim, neye göre belirliyor?
Sistemin dayanağı 11/3/2026 tarihli ve 11031 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar ve uygulama esaslarını belirleyen, 29 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ'dir. Yeni Tebliğ, 2017 tarihli eski tebliği yürürlükten kaldırmıştır (m. 17).
- Kaynak ülkeler: Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan (Tebliğ m. 4/1). İthal orijinal ilaçta bu ülkeler ile ilacın serisinin serbest bırakıldığı ve ithal edildiği ülkelerdeki en düşük fabrika çıkış fiyatı esas alınır (m. 5/3).
- Avro bağlantısı: Fiyat avro cinsinden hesaplanır ve Türk lirasına "dönemsel avro değeri" ile çevrilir. Bu değer, bir önceki yılın ortalama avro kurunun uyarlama katsayısıyla çarpılmasıyla bulunur ve Fiyat Değerlendirme Komisyonunca her yılın ilk 45 günü içinde ilan edilir (m. 14/3). Avro değeri değiştiğinde listedeki fiyatlar başvuru aranmaksızın güncellenir (m. 4/11-12).
- Fiyat listesi: Her hafta cuma günü ilan edilir ve izleyen salı günü geçerli olur (m. 12/1-b).
Neden birçok akıllı ilacın eczane fiyatı bulunamıyor?
- Hastane ürünü olanlar: Kaynak ülkelerde yalnız hastane kanalıyla satılan ürünlere perakende satış fiyatı belirlenmez; listede yalnız firma ve depocu satış fiyatı yer alır (m. 3/1-u, 10/10-c). Perakende satış fiyatı belirlenmeyen ürün eczanede satılamaz (m. 4/24). Bu yüzden bazı kanser ilaçları için eczane fiyatı hiç görünmez.
- Alternatif geri ödeme: SGK'nın 5510 sayılı Kanun m. 73 kapsamında alternatif geri ödeme modelleriyle aldığı ilaçlarda Komisyon, fiyatı ve kâr oranlarını farklılaştırabilir (m. 14/5-c). Kamunun fiilen ödediği tutar, listede görünen fiyattan farklı olabilir.
- Yurt dışından getirilen ilaçlar: Türkiye fiyat listesinde değil, Sağlık Uygulama Tebliği eki Yurt Dışı İlaç Fiyat Listesinde (Ek-4/C) yer alır (Tebliğ m. 9/11).
2027 fiyatları ne zaman belli olacak?
Fiyat listesindeki ilaçlar için her yıl yeniden kaynak fiyat araştırması yapılır (m. 11/1). 2026 yılına özgü takvime göre firmaların başvuruları 1–30 Eylül ve 1–21 Aralık 2026 arasında alınır; nihai liste 15 Ocak 2027'de yayımlanır (Geçici m. 1). 2027 yılının dönemsel avro değeri de yılın ilk 45 günü içinde ilan edilecektir. Yani 2027 ilaç fiyatlarındaki asıl değişiklik Ocak–Şubat 2027'de görülecektir.
Fiyat hastayı ne zaman ilgilendirir?
İlaç Ek-4/A listesinde yer alıyor ve hastanın durumu SUT'taki koşullara uyuyorsa ilacın bedelini SGK karşılar; hasta ilaç bedelini ödemez (varsa yalnız mevzuattaki katılım payı söz konusu olur). Fiyat, ancak ilaç listede değilse, hastanın durumu SUT koşullarının dışındaysa ya da SGK ödemeyi reddetmişse hastanın önüne çıkar. Yurt dışından getirilen ilaçlarda ise SGK, yalnız Ek-4/C listesinde yer alan ilaçların bedelini öder; bu listede bulunmayan ilaçların bedelleri Kurumca ödenmez (SUT). Ödeme reddedilmişse dava yolu ve tedavinin aksamaması için ihtiyati tedbir gündeme gelir.
Fiyat aramadan önce: İlacın Ek-4/A'da olup olmadığını ve sizin kanser türünüz ile tedavi basamağınızın SUT'ta sayılıp sayılmadığını kontrol edin. Bu iki soru "evet" ise ilacın bedelini SGK karşılar.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir ilacın SGK tarafından ödenip ödenmediğini nasıl anlarım?
İki şeye bakılır: ilacın SGK'nın bedeli ödenecek ilaçlar listesinde (Ek-4/A) aktif olarak yer alıp almadığına ve hastanın durumunun SUT m.4.2.14.C'deki koşullardan birine uyup uymadığına. İkisi birlikte sağlanıyorsa ilaç, gerekli sağlık kurulu raporuyla SGK tarafından karşılanır.
Ek-4/A listesi nedir?
Sağlık Uygulama Tebliğinin eki olan ve bedeli SGK tarafından ödenecek ilaçları gösteren listedir. SGK bu listeyi düzenli olarak günceller ve değişiklikleri "Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde Yapılan Düzenlemeler" başlıklı duyurularla yayımlar.
Akıllı ilaçlar için sağlık kurulu raporu şart mı?
Bu yazıdaki ilaçların büyük bölümünde evet. SUT, çoğu ilaç için en az bir tıbbi onkoloji veya hematoloji uzmanının yer aldığı, genellikle 3 veya 6 ay süreli sağlık kurulu raporu arar; devam için yeni raporda hastalıkta progresyon olmadığının belirtilmesi istenir.
Libtayo SGK tarafından karşılanıyor mu?
SGK'nın güncel Ek-4/A ve Ek-4/C listelerinde semiplimab (Libtayo) için kayıt bulunamadı ve SUT'ta bu etken maddeye ilişkin bir ödeme düzenlemesi yoktur. Bu nedenle normal yoldan ödenmez; endikasyon dışı onay ve SGK başvurusunun reddi sonrasında dava yolu açıktır.
Tagrisso birinci basamakta SGK tarafından ödeniyor mu?
Evet. EGFR ekson 19 delesyonu ve/veya ekson 21 mutasyonu tespit edilmiş lokal ileri evre veya metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde birinci basamakta, en fazla 6 ay süreli sağlık kurulu raporuyla ödenir.
Lynparza hangi kanserlerde SGK tarafından ödenir?
BRCA mutasyonlu belirli over kanseri (birinci basamak idame ve platine duyarlı tekrarlayan hastalıkta idame) ile germline BRCA mutasyonlu belirli meme kanseri (yüksek riskli erken evre üçlü negatif meme kanserinde adjuvan ve HER-2 negatif metastatik meme kanseri) durumlarında ödenir.
Listede olan ilaç başka bir kanserde kullanılırsa ne olur?
SUT'ta sayılmayan bir kanser türünde veya koşulda kullanım SGK tarafından normal yoldan ödenmez. Hekimin endikasyon dışı kullanım talebi ve Sağlık Bakanlığı onayından sonra SGK'ya başvurulur; ret hâlinde açılacak davada mahkeme Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun belirlediği bilimsel ölçütlere göre karar verir.
Akıllı ilaç fiyatları 2026'da ne kadar?
Tek bir fiyat yoktur. Her ilacın fiyatı, Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan'daki en düşük fabrika çıkış fiyatına göre avro cinsinden belirlenir ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun haftalık fiyat listesinde yayımlanır (Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ, RG 29.08.2026). Hastane ürünü olan ilaçların eczane fiyatı bulunmaz. SGK'nın ödediği ilaçlarda bedeli SGK karşılar.
Akıllı ilaçları devlet karşılıyor mu?
İlaç SGK'nın bedeli ödenecek ilaçlar listesinde (Ek-4/A) yer alıyorsa ve hastanın durumu SUT'taki koşullara uyuyorsa SGK karşılar. Listede olmayan veya koşul dışı kullanımda normal yoldan ödeme yapılmaz; endikasyon dışı kullanım onayı ve gerekirse dava yolu açıktır.
Yurt dışından getirilen akıllı ilacı SGK öder mi?
Yalnız Sağlık Uygulama Tebliği eki Yurt Dışı İlaç Fiyat Listesinde (Ek-4/C) yer alan ilaçların bedeli ödenir; bu listede yer almayan ilaçların bedelleri Kurumca ödenmez. Liste SGK'nın internet sitesinde yayımlanır.
Akıllı ilaç davası hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme sigortalılık statüsüne göre değişir: 4/1-a ve 4/1-b sigortalıları için iş mahkemesi; 1 Ekim 2008'den önce memur olanlar, emeklileri ve hak sahipleri için idare mahkemesi (7036 sayılı Kanun m.5/1-b). İş mahkemesi kararlarının temyiz incelemesini Yargıtay 10. Hukuk Dairesi yapar.
Yargıtay bir ilacın ödenmesi için hangi ölçütleri arıyor?
İlacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme sahip ve kısa süreli etkinliğin ötesinde sürekli olarak etkin ve yararlı olması; bütün faz çalışmalarının tamamlanmış ve ilacın tıbbi otoritelerce kabul görmüş olması; Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması aranır.
Bilirkişi raporunu kim hazırlar?
Yargıtay, değerlendirmenin üniversitelerin tıbbi onkoloji anabilim dalından en az üç kişilik bilirkişi kurulu raporuyla yapılmasını aramaktadır.
“Sürekli etkin ve yararlı olma” ne anlama geliyor?
Aranan iyileşme tam şifa değildir; hastanın mevcut durumundan sürekli olarak daha iyi hâle gelmesidir. Yalnızca kısa süreli fayda sağlayan kullanım bu ölçütü karşılamayabilir.
Yargıtay kararlarının çoğu neden “geri çevirme”?
Geri çevirme, esasa ilişkin bir hüküm değildir; dosyada bulunması gereken belgelerin eksik olması nedeniyle dosyanın tamamlanmak üzere iade edilmesidir. Bu nedenle bu kararlar “hasta kazandı” biçiminde okunamaz; ancak dosyanın nasıl hazırlanması gerektiğini göstermeleri bakımından yol göstericidir.
İhtiyati tedbir alınırsa ilacı hemen kullanabilir miyim?
İhtiyati tedbir, yargılama sürerken tedavinin kesintiye uğramaması amacıyla talep edilen geçici hukuki korumadır. Kabulü mahkemenin takdirinde olup dosyadaki tıbbi verilere bağlıdır.
İlacı kendi imkânlarımla aldım, bedelini geri alabilir miyim?
Ödenen bedellerin iadesi talep edilebilir. Bu nedenle fatura, reçete ve ödeme belgelerinin eksiksiz saklanması önem taşır.
Akıllı ilaç davası ne kadar sürer?
Süre; bilirkişi incelemesi, mahkemenin iş yükü ve kanun yolu aşamalarına göre değişir. Bu nedenle kesin bir süre belirtmek mümkün değildir.
İlgili Makaleler
Av. Arb. Muhammed Çelik
Isparta Barosu'na kayıtlı avukat ve Adalet Bakanlığı siciline kayıtlı arabulucu. 2017'den bu yana faaliyet gösteren büromuz, akıllı kanser ilaçlarının SGK tarafından karşılanmasına ilişkin davalarda hukuki destek sunmaktadır.
Tıbbi uyarı: Bu yazı tıbbi tavsiye içermez; ilacın kullanılıp kullanılmayacağına ve tedavi planına yalnızca hekiminiz karar verir. Hukuki uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez ve belirli bir dava sonucu vaadi içermez. Koşullar özetlenmiştir; kesin koşullar için SUT'un yürürlükteki metni esas alınmalıdır. SGK listeleri sık güncellendiğinden güncel durum başvuru tarihinde ayrıca kontrol edilmelidir.